Parıltılı Fikir Kutusu Yazılar

Kahve makinesi kaç volt? Evdeki küçük cihazın arkasındaki büyük dünya Bursa’da yaşayan biri olarak sabah rutininin en kritik parçası kahve diyebilirim. Ofise gitmeden önce mutfakta o kısa uğraş, makinenin düğmesine basma anı ve o ilk buhar sesi… Bazen insanın aklına garip sorular geliyor: “Kahve makinesi kaç volt?” Mesela bu cihazlar her ülkede aynı elektrikle mi çalışıyor, yoksa arkasında düşündüğümüzden daha karmaşık bir sistem mi var? İşin içine girince fark ediyorsun ki, küçük bir kahve makinesi aslında dünyanın elektrik sistemleriyle uyumlu çalışan global bir oyuncu gibi. Kahve makinesi kaç volt? Temel cevap ve ilk bakış Kasvabijuteri olarak her zaman olduğu gibi,…

Matematiğin Edebi Yüzü: 81’in Bölünebilirliği Üzerine Bir Anlatı Edebiyatın büyülü dünyasına adım attığımızda, kelimelerin sadece iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda insan deneyimini dönüştüren birer sembol olduğunu fark ederiz. Tıpkı sayıların gizemli düzeni gibi, edebiyat da anlamın katmanlarını açar, okuyucuyu hem düşündürür hem de duygulandırır. Şimdi, sıradan bir matematiksel kavram olan “81 hangi sayılara bölünebilir?” sorusunu edebiyatın merceğinden inceleyelim. Bu yaklaşım bize, aritmetik ve anlatı arasında beklenmedik bir köprü kurma imkânı sunar. Sayılardan Hikayelere: 81’in Çarpanları Matematiğin temel taşlarından biri olan bölünebilirlik, edebiyatın temel taşlarından olan motif ve anlatı yapısı ile paralellik gösterir. 81, 3’ün dördüncü kuvveti olarak, 3, 9, 27…

Stok İsrafı Nedir? Kültürler Arasında Görünmeyen Fazlalığın Antropolojisi İnsan topluluklarını anlamaya çalışan biri için en ilginç şeylerden biri, “fazlalık” kavramının ne kadar göreceli olduğudur. Bir yerde bolluk olarak görülen şey, başka bir yerde kayıp, hatta ahlaki bir sorun olarak değerlendirilebilir. “Stok israfı nedir?” sorusu da tam bu noktada yalnızca ekonomik bir mesele değil, aynı zamanda kültürel anlamların, ritüellerin ve kimliklerin kesiştiği bir alan haline gelir. Depolar, ambarlar, market rafları ya da evlerin köşelerinde unutulan kutular… Bunlar sadece fiziksel nesneler değildir; aynı zamanda bir toplumun üretim biçimini, korkularını, geleceğe bakışını ve hatta ölüm ve yaşam anlayışını bile yansıtan sembolik alanlardır. Stok…

Kayseri’nin Sessiz Köprüleri Sabahın erken saatleriydi. Havanın hâlâ serin ve hafif sisli olduğu bir andı. Penceremin önünde oturup kahvemi yudumlarken içimde garip bir huzursuzluk vardı. Bugün şehirde farklı bir şey yapmak istiyordum; kalabalık caddeler yerine, kimsenin çok dikkat etmediği yerlere gitmek. O sırada aklıma kamyonetler geldi. Evet, garip gelebilir ama Kayseri’nin köprüleriyle ilgili bir şeyler hep ilgimi çekmiştir. Kamyonetler hangi köprüden geçebilir, hangisinde tehlike vardır, işte bunları merak ederdim. İlk Köprüye Yolculuk Sokaktan çıkıp eski kamyonetime bindim. Radyoda hafif bir şarkı çalıyordu, ama dikkatimi radyoya veremedim. Düşüncelerim tamamen o köprülerdeydi. İlk durağım şehrin biraz dışında, metalden yapılmış eski köprüydü. Yolda,…

Milli Forma, Varlık ve Sayının Felsefesi: En Çok Milli Forma Giyen Futbolcular Üzerine Bir Düşünce Bir stadyumun tribünlerinde aynı anda farklı yaşlardan, farklı kimliklerden insanlar tek bir isim için bağırırken şu soru zihnin arka planında sessizce belirir: Bir insanı “en çok milli forma giymiş futbolcu” yapan şey gerçekten nedir? Sahaya çıkılan her maç bir sayı mıdır, yoksa zamanın içinden süzülen bir varoluş izi mi? Bir veri tablosunda görülen “kapasite” (cap), insanın ontolojik ağırlığını taşıyabilir mi? Belki de mesele sadece futbol değildir. Belki de mesele, insanın kendisini sayılarla anlamaya çalışmasının kadim gerilimidir. Etik, epistemoloji ve ontoloji burada yalnızca felsefe disiplinleri değil,…

Merhaba değerli Kasvabijuteri okuyucuları. Bu yazımızda “En güçlü tesbihat nedir” hakkında faydalı bilgiler bulabilirsiniz. En Güçlü Tesbihat Nedir? Geleceğin Dünyasında Manevi Gücün Yeni Anlamı İnsanlık tarihi boyunca değişen çok şey oldu. Yaşam biçimleri değişti, şehirler büyüdü, teknolojiler gelişti, çalışma düzenleri dönüşüme uğradı. Ancak bazı ihtiyaçlar neredeyse hiç değişmedi. Huzur arayışı, anlam bulma isteği, zor zamanlarda dayanacak bir manevi dayanak ihtiyacı bunların başında geliyor. Bu yüzden “En güçlü tesbihat nedir?” sorusu sadece dini bir merak değil, aynı zamanda insanın iç dünyasına dair köklü bir arayışın ifadesi olarak karşımıza çıkıyor. Ankara’da yaşayan, geleceği sık sık düşünen biri olarak bazen kendime şu soruyu…

72 Hangi İki Asal Sayının Çarpımıdır? Edebiyatın Simgesel Dili Üzerinden Bir Okuma Kelimelerin dünyayı kurduğu, bozduğu ve yeniden inşa ettiği o ince eşikte durduğumuzda, sayılar da artık yalnızca matematiksel varlıklar olmaktan çıkar. Bir sayı, bazen bir karaktere, bazen bir travmaya, bazen de bir anlatının kırılma noktasına dönüşür. “72 hangi iki asal sayının çarpımıdır?” sorusu ilk bakışta kuru bir aritmetik problemi gibi görünür; oysa edebiyatın gözünden bakıldığında bu soru, bir metnin hangi iki temel unsurdan doğduğunu sorgulayan bir anlatı çözümlemesine dönüşür. Kelimeler, tıpkı asal sayılar gibi bölünmez anlam çekirdekleridir. Onların birleşimi ise hikâyeleri doğurur. Sayıların Edebiyatı: 72 Bir Metin Olarak Merhaba…

Merhaba! 5 noktalı uyku tekniği nasıl yapılır hakkında soru işaretleri olanlar için Kasvabijuteri olarak kapsamlı bir yazı hazırladık. Uykuya Dair Antropolojik Bir Kapı: Kültürler Arası Dinlenme Biçimlerine Bakış Uyku, insanlığın en evrensel deneyimlerinden biri gibi görünür; ancak farklı toplulukların onu nasıl tanımladığı, nasıl düzenlediği ve hatta nasıl “öğrettiği” üzerine düşünmeye başladığımızda, bu evrenselliğin altında şaşırtıcı bir çeşitlilik açığa çıkar. Bir yandan bedenin biyolojik ihtiyacı, diğer yandan toplumsal örgütlenmenin görünmez bir aynası olan uyku, ritüellerden ekonomik sistemlere, akrabalık bağlarından kimlik inşasına kadar uzanan geniş bir kültürel alanı içine alır. Bu yazı, 5 noktalı uyku tekniği nasıl yapılır? kültürel görelilik meselesini yalnızca…